fbpx

Theo y học cổ truyền bệnh sởi gọi là Ma Chẩn

Là do tà khí xâm nhập vào tỳ, phế. Gây tổn thương cho phế làm bệnh nhi sốt ho, chảy nước mũi gây tổn thương chức nằng tỳ vị làm bé chán ăn, miệng và họng khô ráo, khát nước, đại tiện lỏng hoặc táo bón. Làm trẻ bứt rứt khó chịu quấy khóc, chất lưỡi đỏ khi đã nặng gây hôn mê và co giật.

Biểu hiện lâm sàng: thường sởi mọc từ phần trên ( phần dương) xuống đến phần dưới ( phần âm) là chứng thuận. còn từ dưới mọc lên là chứng nghịch.

Thời ký nung bệnh dưới 10 ngày, phát hiện sởi thường qua 3 giai đoạn

  • Sốt thường xuyên từ 3 đến 5 ngày, tăng dần kèm ho và hát hơi, sổ mũi, niêm mạc miệng, mắt xung huyết, chảy nước mắt, sợ ánh sáng, nếu lớn thường kêu đau đầu, nôn có lúc đi phân lỏng, trẻ khóc, hoặc ngủ mê man.
  • Sốt sau vài ngày ở niêm mạc miệng nổi những chấm trắng có quần đỏ đó là dấu hiệu đặt trưng
  • chú ý để phát hiện bệnh sởi ở trẻ nhỏ.
  • Sởi mọc từ 3 đến 5 ngày sởi mọc từ sau gáy tai lan dần qua trán, mặt, cổ, lưng rồi đến bụng
  • Cuối cùng là chân tay. Nốt sởi từ từ dầy đặt thành từng mảng rỏ rệt
  • Sốt cao và viêm đường hô hấp tăng, bệnh nhi có khi hôn mê.
  • Giai đoạn sởi bay Nếu sởi không biến chứng thì sau khi sởi mọc 3 đến 5 ngày sởi sẽ giảm theo thứ tự như lúc mọc.
  • Sốt sẽ giảm, tinh thần tỉnh dần, ăn uống khá lên, các chứng viêm đường hô hấp giảm dần
  • Màu sởi mờ các nốt sởi thâm sẽ bong tróc vảy, từ 1 đến 2 tuần là khỏi hẳn.

Những biến chứng thường gặp.

  • Sởi chưa mọc hết đã lặn, không theo trình tự,
  • Sắc mặt trẻ tái nhạt trong thời gian mọc sởi.
  • Sốt kéo dài khi sơi chưa mọc, hoặc sởi đã mọc dầy mà sốt chưa hạ.
  • Sốt cao liên tục, hôn mê, khó thở, môi tím tái.

Biến chứng viêm phổi : biểu hiện khó thở, ho nhiều, tím tái.

Biến chứng nhiểm trùng huyết: sốt kéo dài, trạng thái nhiễm trùng nhiễm độc nặng.

Viêm Não: thường xẩy ra giai đoạn sởi mọc hoặc sởi bay bệnh nhi sốt cao, hôn mê co giật gây tử vong.

Biến chứng viêm ruột: tiêu lỏng, phân nhiều nước hoặc phân xanh.

Viêm kết mặc viêm giác mạc mắt mồm, lở ngứa ngoài da.

Điều trị

  • Phải ở thoáng có gió không để quá nóng, ăn nhẹ nghỉ ngơi
  • Cho uống đủ nước, dùng nước mía, nước rể sậy, rể tranh uống rất tốt.
  • Dùng rể sậy hoặc toàn cây ngò nấu nước cho bệnh nhi tắm.

Dùng thuốc

Giai đoạn sốt: tân lương giải biểu.

Kinh giới, bạc hà, ngưa bàng tử, kim ngân, cát căn, sắt uống. nếu sốt cao gia sinh thạch cao, trúc diệp, ho nhiêu gia cát cánh, nếu nôn gia sinh khương, trúc nhự.

Giai đoạn sởi mọc: Thanh nhiệt tiêu độc.

Lá liễu, huyền sâm, sinh thạch cao, liên kiều, cát căn, kim ngân, thiền thoái, cam thảo.

Hoặc dùng bài thuốc nam sau: trúc diệp, mạch môn nam, kim ngân hoa nam, cam thảo nam, sài đất, bố chính sâm ( đã chế).

Giai Đoạn sởi bay: dưỡng âm thanh nhiệt.

Sa sâm, tang diệp, thạch hộc, cam thảo nam, mạch môn, cát cánh, liên nhục, thiên hoa phấn.

Nếu bệnh nhi ho có đờm gia bối mẫu, trắc bá diệp.

Ăn kém tiêu lỏng, cho dùng thêm bình vị tán.

Ngủ ít gia long nhãn, liên tâm.

 

.